Voeding cruciaal bij genezing grote wonden
Een paar jaar geleden had één van mijn jonge merries in een natuurgebied een enorme wond opgelopen. De exacte oorzaak van het ongeluk blijft onduidelijk, wel verried een stuk hout dat nog in de wond zat, dat ze waarschijnlijk in volle vaart langs een boom is geschampt. Gelukkig waren er oplettende passanten die de dierenarts hebben gebeld en met nog meer toegewijde paardenliefhebbers stond ze in no-time in de kliniek. Vanaf haar schouder tot bijna achter de singel was de huid helemaal losgescheurd. Door de dierenarts is dit vakkundig aan elkaar gehecht. Ze heeft een week lang in de kliniek gestaan om de wond tot rust te laten komen, maar helaas lieten één voor één alle hechtingen los. Ik heb toen besloten om haar op te halen en thuis verder te behandelen. lees meer
Doe mij even een supplement…
Een geschikt supplement zoeken is makkelijker gezegd dan gedaan. Welk supplement levert nu exact wat je paard nodig heeft, naast de voedermiddelen die hij al krijgt?
Voor de meeste paarden is een rantsoen van hooi of kuil en/of gras plus wat krachtvoer echt voldoende. Geef je paard geen supplementen voor je zeker weet dat dit echt noodzakelijk is. In negen van de tien gevallen voegt het namelijk niet iets extra’s toe aan wat het paard al met zijn voer binnenkrijgt. Zelfs droog, hard hooi bevat meer dan stengels en vezels, het levert ook nog wat eiwitten, mineralen, spoorelementen en vitaminen. En door het afbreken van de stengels en vezels maken de darmbacteriën nog meer vitaminen aan zoals vitamine B en K die allemaal voor het paard beschikbaar zijn. Zo slecht heeft de natuur het nog niet bedacht, het paard is redelijk “zelfvoorzienend”. lees meer
Paard met nierproblemen
Zo heel af en toe komt het voor, paarden met een chronische nieraandoening. In tegenstelling tot honden en katten hebben dierenartsen daar geen speciaal dieetvoer voor, domweg omdat de aantallen te klein zijn om dit te laten maken. Maar met een aangepaste voeding kun je de ziekte wel indammen en klachten bij het dier verminderen. Voor een paard zal een op maat gemaakt dieet nodig zijn. Hiervoor kan de dierenarts opdracht geven bij een voedingsspecialist.
Bij chronische nierproblemen hebben de nieren minder capaciteit om het bloed te zuiveren. Een belangrijke gifstof die via de nieren het lichaam verlaat is ureum. Ureum is een overblijfsel van aminozuren, de bouwstenen van eiwit. De dierenarts kan door middel van bloedonderzoek zien of het gehalte aan ureum afwijkend is. Het paard zal ook klachten hebben van vermagering, minder eetlust, meer drinken en meer plassen. Of de nieren nog herstellen is afhankelijk hoe ernstig de schade is. Door een rantsoen te geven dat de nieren minder belast en het paard goed ondersteunt help je het herstel zo goed mogelijk. lees meer
Groen gras is het allerlekkerst!
Het regent! Voor de paasvakantiegangers een minder fijne gewaarwording, voor de graslandhouders prettig. Het gras had wel wat water nodig. In het voorjaar groeit het gras doordat de temperatuur stijgt en deze groei kun je stimuleren met bemesting en water. Vandaar dat na 1 februari (dan mag het weer) de mestwagens af en aan rijden in het buitengebied. De mestkelders moeten leeg en het land moet bemest. Ook de paardenwei.
Zonder bemesting groeit niet alleen het gras trager, maar krijgen andere planten meer kans om door te schieten en zal het weiland eerder vol staan met allerlei andere bloemen en planten. Op zich niet zo erg, ware het niet dat hierdoor ook giftige planten een kans krijgen en de bodem eerder beschadigt waardoor er nog meer onkruid groeit. Het weiland is bedoeld als ruwvoervoorziening en uitloop voor de paarden. En je wilt geen modderveldje na een regenbui. Graslandbeheer is dus noodzakelijk.
Groeit het gras lekker, laat het dan maar mooi doorgroeien. De gehalten in het jonge gras zijn niet zo geschikt voor paarden. Het vezelgehalte is laag, het eiwitgehalte is hoog en soms ook het suikergehalte. Niet echt wenselijk ruwvoer. Ouder, langer doorgegroeid gras is vezelrijker en bevat minder eiwit. Je kunt zelfs besluiten het eerste gras te maaien voor hooi of kuil en de paarden pas op de tweede snede te laten grazen. lees meer
Supervoer voor sportpaarden
Vraag een groep ruiters wat een sportpaard is en je krijgt allemaal verschillende antwoorden. “Als het paard elke dag moet werken”, “een springpaard”, “training naar wedstrijden en prestaties”, enzovoort. De reden om dit te vragen was het onderwerp van de lezing die ik hield, namelijk het “voermanagement voor sportpaarden”. Dit onderwerp was door de organisatie gekozen, misschien met de verwachting een verhaal te krijgen waardoor zij hun paarden met mijn voedingstips tot grotere prestaties zouden brengen.
Ik heb ze helaas meteen moeten teleurstellen. Er is geen supersupplement of supervoer dat leidt tot meer winstpunten of minder springfouten. Met voeding probeer je de voorwaarden te optimaliseren waardoor de training het beste tot zijn recht komt, zodat het paard beter en sterker wordt. Zonder training geen sportpaard. Mijn ervaring is dat bij minder goede prestaties toch eerder met de vinger naar het voer wordt gewezen dan naar de trainingsmethode. Terwijl de training van veel paarden vaak beperkt blijft tot 30-40 minuten per dag. lees meer
Golden oldies
Een tijdje geleden schreef ik over de huldiging van de 34-jarige Ursus als oudste paardenpatiënt van de dierenartsenpraktijk VCHN in Slootdorp. Paarden van 30 jaar of ouder zijn een uitzondering maar er zijn in Nederland gelukkig veel paarden en pony’s ouder dan 15 jaar. Dit zijn vaak hele fijne recreatie- of gezelschapsdieren. Maar er zijn ook sportpaarden die op oudere leeftijd nog top presteren. Denk aan Anky van Grunsven die met de toen 17-jarige Bonfire individueel goud won op de Olympische Spelen in Sydney en in datzelfde jaar ook de Wereldbeker won. En zijn opvolger Salinero gaat misschien als 18-jarige naar de Spelen in Londen.
Om een paard senior te noemen, moet hij toch wel boven de 18 jaar zijn. Het krijgen van ouderdomskwaaltjes begint vaak rond die leeftijd. De belangrijkste klachten zijn het verlies van conditie en eerder stram en stijf worden. Gewichtsverlies ontstaat door gebitsproblemen. Het kauwen gaat langzamer en minder krachtig. Ook bij paarden met een nog goed gebit neemt de spierkracht om te kauwen af. Minder goed kauwen leidt tot een minder efficiënte vertering van het voer. Het paard krijgt dan behoefte aan beter verteerbaar voer en aan extra voedingsstoffen. Denk ook aan de leefomgeving en de mate van beweging. Veel uitloop is gunstig tegen stijve gewrichten. En apart voeren is beter dan in een groep. lees meer
Voer voor Rhinopneumonie
“Heb jij geen voer tegen Rhino?” Deze vraag krijg ik deze tijd regelmatig naar mijn hoofd geslingerd. Niet helemaal serieus natuurlijk, maar wat zou het fijn zijn. Even een ander voertje erin, en opgelost zijn de problemen. Helaas: zo simpel ligt het niet.
Waarom dan een blog hierover? Om twee redenen. Ten eerste om duidelijk te maken dat je de weerstand wel kan optimaliseren, met voeding, en ook met de huisvesting, maar dat dit geen garantie geeft tegen ziekte. Ten tweede omdat je paarden tijdens een ziekteproces goed kunt ondersteunen met de juiste voeding in de hoop de achteruitgang in conditie te beperken.
Weerstand is een vaag begrip. Door ervoor te zorgen dat alle voedingsstoffen in de juiste hoeveelheid en dosering in het paard komen streef je naar een optimale gezondheid. Dan gaat het niet alleen om mineralen en vitaminen, maar ook om vezels en eiwitten. Ik kan een opsomming geven van alle elementen die de afweer beïnvloeden, maar het is voor de leek niet of nauwelijks te controleren of het paard daar wel of niet genoeg van krijgt. Meer geven is niet altijd beter. Supplementen geven dus niet per definitie verbetering. Een rantsoen met hooi van goede kwaliteit plus 2 kg krachtvoer is voor een paard meestal voldoende. lees meer
Een gezond veulen zonder OCD
Begin februari werden op het “Congres Osteochondrose” in Den Bosch aan de aanwezige dierenartsen de resultaten gepresenteerd van een onderzoek naar het voorkomen van osteochondrose (OCD). Misschien heb je er al iets over gelezen, het was uitgebreid in de (paarden)pers. De Gezondheidsdienst voor Dieren heeft dit onderzoek samen met Pavo uitgevoerd. Het onderzoek heeft 2,5 jaar in beslag genomen.
Op een 6-tal bedrijven zijn veulens willekeurig in een 2 groepen verdeeld, een testgroep en een controlegroep. De testgroep kreeg een supplement met fosfor en magnesium, de controlegroep niet. Magnesium is een essentiële voedingstof voor paarden. Magnesium maakt deel uit van de botsamenstelling, is een belangrijk onderdeel in het bloed, activeert meerdere enzymen en doet mee in de spiercontracties. De uitkomst van het onderzoek is dat jonge veulens (tot 5 maanden) die extra magnesium en fosfor krijgen minder vaak OCD ontwikkelen. Bij oudere veulens (5-12 maanden) kon geen significant verschil worden aangetoond. Klik hier voor het persbericht van de onderzoeksresultaten. lees meer
Veel enthousiasme en vragen tijdens Rondje Educatie KNHS
Afgelopen donderdag was ik voor de tweede keer uitgenodigd om het Rondje Educatie te verzorgen in het KNHS gebouw in Ermelo. Met een USB stick vol presentaties, folders en boekjes in de file van Bergen op Zoom naar Ermelo. Alle stoelen bezet dus voldoende belangstelling om te horen hoe je een paard gezond moet voeren, welke voedingsgerelateerde problemen voorkomen en tenslotte wat je het beste aan sportpaarden kunt voeren.
Het is leuk om te merken dat veel mensen goed op de hoogte zijn en precies weten wat ruwvoer is en hoe belangrijk dit is voor de werking van de vertering. Ik heb de indruk dat het kennisniveau de laatste 10 jaar echt omhoog is gegaan. En dat is mooi, want hoe meer mensen weten wat het paard nodig heeft des te beter wordt er voor hen gezorgd. Door met het gezonde paard te beginnen kreeg ik de kans iedereen op hetzelfde kennispeil te krijgen om daarna meer de diepte in te gaan. In de pauze rijen wachtenden om toch even het rantsoen van hun eigen paard met mij te bespreken, soort gratis advies eigenlijk. Onzekerheid is vaak de basis van de vragen, “doe ik het wel goed genoeg?”. Vaak ligt deze onzekerheid ook ten grondslag aan het onnodig toevoegen van voedermiddelen en met name supplementen om zeker te zijn dat het paard geen tekorten krijgt. lees meer
Minder voerkosten door analyse ruwvoer
De uitslag van de voermonsters die ik had ingestuurd zijn er. En ik ben verrast. Wij hebben een veestapel met een variatie aan koeien en paarden en de ruwvoer winning en voorraad bestaat uit rijke en minder rijke producten. Tenminste dat dacht ik.
Eens te meer blijkt dat een goede inschatting moeilijk te maken is, zeker van de hoeveelheid eiwit en mineralen in het ruwvoer. Op basis van de hardheid van het hooi of de kuil, de mate van bladrijkheid en bloeiwijzen kun je de energiegehalte min of meer inschatten. Grof en hard ruwvoer met weinig blad en veel bloeiwijzen van het gras (aren en pluimen) bevat minder verteerbare energie dan zacht ruwvoer. Dus voor de koeien maken wij een graskuil met een lagere ruwe celstofgehalte van met stikstof bemest gras en voor de paarden kopen we hooi dat harder en stengeliger is van een boer uit de buurt met natuurland. Daarnaast hebben we nog een ander hooi van zeer jong en rijk voorjaarsgras en een aangekochte kuil van redelijk lang doorgegroeid gras. lees meer
